Je zet de lamp tijdens het ontbijt op 50 cm van je ogen en gaat ervan uit dat een halfuur genoeg is. Maar de Beurer TL80 geeft op die afstand volgens de fabrikant 2.500 lux en hoort daar bij een sessie van twee uur. Voor 10.000 lux en een sessie van 30 minuten moet de lamp ongeveer 20 cm van je af staan. Kies een afstand en gebruiksduur die in je ochtendroutine passen, niet simpelweg het hoogste getal op de verpakking.
Laat aanhoudende somberheid beoordelen, ook als je een lamp gebruikt
Die berekening is belangrijk, maar ook de reden waarom je een lamp zoekt. Een winterdepressie is een terugkerend patroon van depressieve klachten. Een arts kan die diagnose stellen als de klachten minstens twee jaar achter elkaar in een bepaalde periode van het jaar terugkomen. Blijven somberheid, verlies van interesse of problemen met dagelijkse bezigheden aanhouden, neem dan contact op met je huisarts. Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl. Is er direct gevaar, bel 112. Je huisarts kan lichttherapie bespreken naast gesprekstherapie of medicatie. Heb je last van donkere ochtenden, maar blijven je stemming en dagelijks leven verder stabiel, dan is er geen reden om op basis van onderzoek naar winterdepressie aan te nemen dat je een lamp nodig hebt.
Onderzoek naar winterdepressie laat een mogelijke behandeling zien, geen garantie tegen winterdipjes
Bij winterdepressie zijn er aanwijzingen dat fel licht kan helpen, maar het resultaat verschilt per persoon. Een overzichtsstudie uit 2020 van 18 placebogecontroleerde onderzoeken met in totaal 610 deelnemers vond gemiddeld een bescheiden afname van depressieve klachten. In 16 onderzoeken met 559 deelnemers was de kans op verbetering 1,42 keer zo groot bij fel licht. De resultaten liepen uiteen en de onderzoeken hadden een matig tot hoog risico op vertekening.
Ook de Nederlandse adviezen houden rekening met die onzekerheid. Thuisarts.nl vermeldt dat lichttherapie bij winterdepressie kan helpen en beschrijft gebruik in de ochtend. Als lichttherapie niet geschikt is of niet genoeg helpt, kun je met je huisarts bespreken welke andere hulp past, bijvoorbeeld via de praktijkondersteuner, een psycholoog of met medicatie. De NHG-richtlijn en de multidisciplinaire richtlijn voor depressie bespreken lichttherapie eveneens. Onderzoek waarin behandelingen rechtstreeks met elkaar werden vergeleken, vond op korte termijn een vergelijkbare afname van klachten bij cognitieve gedragstherapie aangepast voor winterdepressie en lichttherapie. De voordelen van therapie leken in de twee daaropvolgende winters beter aan te houden.
De resultaten van onderzoeken naar winterdepressie voorspellen niet dat je je beter gaat voelen als je alleen moe bent van grijze ochtenden. In de overzichtsstudie uit 2020 werden mensen met terugkerende seizoensklachten die niet voldeden aan de criteria voor een zware depressie uitgesloten. Onderzoek naar licht en algemeen welzijn loopt sterk uiteen. Er is dus geen betrouwbare cijfermatige belofte dat een lamp je stemming, concentratie of productiviteit verbetert als je verder gezond bent.
De luxwaarde die ertoe doet, geldt op de plek waar je ogen zijn
Lux geeft aan hoeveel licht er op een bepaalde plek valt. Een claim van 10.000 lux, gemeten op 20 cm van het paneel, zegt weinig over hoeveel licht je ogen bereiken als je tijdens het ontbijt op 50 cm zit. Meet de afstand tussen je ogen en het paneel op de plek waar je de lamp wilt gebruiken. Zoek daarna in de handleiding op welke luxwaarde bij die afstand en lichtstand hoort. Vermeldt de productpagina of handleiding geen meetafstand, kies dan liever een lamp waarvan de specificaties duidelijker zijn.
Watt zegt iets over het stroomverbruik. Lumen en kleurtemperatuur vertellen je niet hoeveel lux je ogen bereikt. Hoe verder je van de lamp af zit, hoe minder licht er op je valt, maar met een eenvoudige afstandsformule kun je de lichtsterkte vlak bij een breed paneel niet betrouwbaar voorspellen. Ook de plek en hoek maken verschil. Fabrikanten geven voor 10.000 lux bijvoorbeeld ongeveer 10 cm op voor de kleine Beurer TL20, 20 cm voor de Lumie Vitamin L en 15 cm voor de veel grotere Beurer TL90. Alleen naar het formaat kijken is dus niet genoeg.
Op grotere afstand kan een halfuur ineens twee uur worden
De afstandstabel moet ook een sessie opleveren die je kunt volhouden. In de handleiding van de TL80 staan ongeveer 20 cm en 10.000 lux bij 30 minuten, 35 cm en 5.000 lux bij één uur, en 50 cm en 2.500 lux bij twee uur. Dit zijn de afstanden en tijden die voor deze lamp worden opgegeven. Wie tijdens het ontbijt op 50 cm zit, moet dus rekening houden met twee uur. Wie tijdens het werk comfortabel op 20 cm afstand kan zitten, heeft de optie van 30 minuten.
Zet je de TL80 op 50 cm en laat je de timer op 30 minuten staan, dan krijg je niet dezelfde blootstelling als op korte afstand. De cijfers van deze lamp vormen ook geen algemene formule om lux en minuten bij andere lampen tegen elkaar af te wegen. De tijdsduur, de verdeling van het licht in je gezichtsveld en een routine die je volhoudt, spelen ook mee. Ga er niet van uit dat je de lamp op basis van de opgegeven luxwaarde gewoon aan de andere kant van de kamer kunt zetten.
Thuisarts.nl noemt als algemene richtlijn 30 minuten lichttherapie op ongeveer 35 cm afstand. De handleiding van je eigen lamp gaat voor: sommige compacte lampen geven 10.000 lux alleen op 10 tot 20 cm afstand. Overleg met je huisarts over de duur van de sessie als je lichttherapie gebruikt tegen depressieve klachten.
Een geschikte afstand werkt alleen als het verlichte oppervlak groot genoeg is
Ook op de juiste afstand kan een smalle lichtbundel je ogen missen zodra je je naar het ontbijt of je toetsenbord draait. Kies een stabiel paneel dat vanaf een plek recht voor je of iets opzij op ooghoogte komt, met een verstelbare hoek, gelijkmatig verspreid licht en een lichtsterkte die niet te hinderlijk is. Moet je vooroverbuigen, knijpen met je ogen of je hoofd precies stilhouden, dan is die houding waarschijnlijk niet prettig genoeg voor dagelijks gebruik.
In een laboratoriumonderzoek uit 2019 beoordeelden onderzoekers van Yale 24 apparaten die fabrikanten hadden aangeleverd. Drie leken op de grote lichtbakken uit wetenschappelijk onderzoek en drie kleinere apparaten voldeden ook aan hun criteria voor gebruiksgemak. Daarbij ging het onder meer om minstens 7.500 lux op 28 cm, minstens 5.000 lux wanneer het hoofd 13 cm in verschillende richtingen werd bewogen, en acceptabele schittering en gelijkmatigheid. Dit is een bruikbare manier om de opgegeven gebruikspositie te beoordelen, geen percentage producten dat nu te koop is en niet voldoet. Een onafhankelijk beoordeelde grote lichtbak gaf ongeveer 10.000 lux op 61 cm; een kleine lichtbak met een claim van 10.000 lux haalde die waarde alleen op ongeveer 18 cm. Geen van beide voorbeelden is een rangschikking van huidige modellen.
Kies het type dat bij je sessie past
Voor een vaste sessie aan tafel of een bureau is een grotere daglichtlamp op een standaard een logisch uitgangspunt, zolang de handleiding bevestigt dat de lichtsterkte op jouw zitafstand voldoende is. Een compacte lamp kan handig zijn als je er graag dicht bij zit, maar kan in de weg staan bij het ontbijt als je op 50 cm afstand wilt blijven. Andere soorten lampen zijn geschikt voor andere ochtendroutines en zijn niet op dezelfde manier onderzocht.
| Type | Geschikt voor | Belangrijkste nadeel |
|---|---|---|
| Grote daglichtlamp op standaard | Een vaste sessie zittend, als de lichtsterkte op oogafstand is opgegeven. Vaak ongeveer € 80 tot € 190. | Neemt ruimte in op je bureau; het formaat alleen zegt niets over de gebruiksafstand. |
| Compacte of draagbare daglichtlamp | Een draagbare opstelling, als de voorgeschreven korte afstand prettig is. Vaak ongeveer € 40 tot € 140. | Sommige modellen geven 10.000 lux alleen op 10 tot 20 cm. |
| Lichttherapiebril of lamp met gerichte lichtbundel | Als je tijdens het gebruik moet bewegen en de positioneringsinstructies kunt volgen. Vaak ongeveer € 100 tot € 230. | De hoek, schittering en onderbouwing verschillen van die van een gewone witte daglichtlamp. Ga niet uit van een gelijkwaardige lichtdosis. |
| Lichtwekker | Als je vooral geleidelijk en prettiger wakker wilt worden. Vaak ongeveer € 25 tot € 160. | Geleidelijk licht in de slaapkamer is iets anders dan een zittende sessie met 10.000 lux. |
Lichtwekkers zijn als aparte behandeling onderzocht, onder meer met licht dat in 1 tot 2,5 uur geleidelijk oploopt tot ongeveer 200 tot 300 lux. Je kunt er niet van uitgaan dat een willekeurige wake-up light dezelfde instellingen heeft of hetzelfde doet als een daglichtlamp. Ook een handige lichttherapiebril of een paneel dat wordt aangeprezen als 'blue-enhanced' of 'full spectrum' bewijst niet dat je een vergelijkbare lichtdosis krijgt. Duidelijke informatie over uv-filtering en een bruikbare gebruiksafstand zijn belangrijker.
De prijs hangt niet alleen af van het gebruiksgemak. In september 2026 kosten draagbare panelen doorgaans ongeveer € 40 tot € 140, grote daglichtlampen ongeveer € 80 tot € 190 en designlampen ongeveer € 165 tot € 280. Een designlamp kost dus niet automatisch vier tot vijf keer zoveel als een draagbaar paneel, en een hogere prijs bewijst niet dat je op je zitplek meer lux krijgt. Een Beurer TL80 kost rond de € 181; een Lumie Vitamin L kost doorgaans ongeveer € 119 tot € 140. Een draagbare lamp kan ook op andere punten verschillen: de TL20 weegt ongeveer 230 g en de TL90 3 kg, maar de opgegeven afstand voor 10.000 lux is respectievelijk ongeveer 10 en 15 cm. Bedenk voor je extra standen betaalt of de standaard, de ruimte die de lamp inneemt, de snoerlengte, de bereikbaarheid van de schakelaar en de timer bij je stoel passen.
Bereken de gebruikskosten op basis van het vermogen in watt en de sessieduur. Bij dagelijks gebruik van 30 minuten gedurende 120 dagen verbruikt de TL20 van 7,2 W ongeveer 0,43 kWh. Een oudere TL90 met twee buizen van 36 W verbruikt in die tijd ongeveer 4,32 kWh, exclusief eventueel extra stroomverbruik van de elektronica. Met een voorbeeldtarief van € 0,29 per kWh komt dat neer op ongeveer € 0,12 en € 1,25. Dit zijn berekeningen voor twee specifieke producten, geen algemeen verbruiksbereik voor alle lampen. Langere sessies veranderen de vergelijking. Controleer bij een lamp met buizen of vervangende buizen verkrijgbaar zijn. Kijk bij een afgesloten ledpaneel naar de adapter, garantie en retourvoorwaarden. Het opgegeven aantal branduren van leds zegt niet hoe lang de hele lamp meegaat. Controleer of de meegeleverde adapter geschikt is voor gebruik in Nederland.
Het juiste moment in de ochtend is belangrijker dan een seizoensaanbieding
Heb je eenmaal een houding en afstand gevonden die je volhoudt, gebruik de lamp dan in de ochtend. Gebruik in de avond kan je slaap verstoren. Staat de lamp in de weg tijdens het ontbijt, zoek dan een model waarvan de fabrikant een comfortabelere gebruiksafstand opgeeft, in plaats van de lamp verder weg te zetten zonder te weten hoeveel licht je ogen bereikt. Krijg je hoofdpijn, vermoeide ogen, onrust of slaapproblemen, bespreek dat dan met je huisarts en verhoog de blootstelling niet zomaar.
Een aanbieding is alleen interessant als de recente Nederlandse verkoopprijs en afstandstabel van precies dat model kloppen. Een korting van 32% die voor één lamp werd aangeboden van 20 november tot en met 2 december 2025 zegt niets over de gebruikelijke korting of het beste moment om te kopen. Er is geen vaste Nederlandse aanbiedingsperiode voor daglichtlampen vastgesteld. Vergelijk via bijvoorbeeld Kieskeurig prijzen van hetzelfde model en dezelfde verkoper, en kijk naar de prijsgeschiedenis als die beschikbaar is. Een aanbieding in de late herfst kan bovendien pas langskomen nadat je klachten zijn begonnen. Neem de tijd om de handleiding te lezen, je zithouding te testen en zo nodig advies aan je huisarts te vragen.
Vergelijk daglichtlampen voor lichttherapie
Actuele prijzen van meer dan 20 shops, dagelijks bijgewerkt.
Een paar laatste vragen kunnen je keuze veranderen
Kan ik de luxwaarde van een lamp controleren met een app op mijn telefoon?
Een meting op ongeveer ooghoogte, met je telefoon naar de lamp gericht, kan een groot verschil aan het licht brengen. Zie een niet-gekalibreerde app als een snelle controle, niet als een medische meting. Gebruik de afstandstabel in de handleiding om je keuze te bepalen.
Verhoogt een daglichtlamp mijn vitamine D?
Een gewone uv-filterende daglichtlamp voor winterdepressie is geen vitamine-D-lamp. Het bedoelde licht bereikt je ogen; blootstelling van je huid aan uv-straling hoort niet bij deze behandeling.
Betekent een CE-markering dat de lamp mijn stemming verbetert?
Nee. Nederlandse informatie over lichttherapie adviseert een uv-vrije lamp met wit licht en 10.000 lux. Controleer ook of de lamp een CE-markering heeft. De NVWA houdt toezicht op de veiligheid van relevante elektrische producten. Een CE-markering zegt op zichzelf niet dat een onafhankelijke instantie het specifieke product heeft getest. De markering belooft ook niet dat je stemming verbetert of dat je op jouw zitplek voldoende lux krijgt.
Hoe snel zou ik me beter moeten voelen?
Er is geen betrouwbare termijn die voor iedereen geldt. In een onderzoek met 96 mensen met winterdepressie had lichttherapie na één week een voordeel ten opzichte van fluoxetine. Na acht weken was de respons in beide groepen 67%; de klachten waren bij 50% van de lichttherapiegroep en 54% van de fluoxetinegroep in remissie. In het onderzoek werden twee actieve behandelingen vergeleken. Blijven je klachten aanhouden, bespreek ze dan met je huisarts.
Kan ik een lamp gaan gebruiken voordat mijn klachten beginnen, om winterdepressie te voorkomen?
Het is onzeker of lichttherapie winterdepressie kan voorkomen. Een overzichtsstudie vond maar één geschikt onderzoek naar preventief gebruik, met 46 mensen die eerder een winterdepressie hadden gehad. Reken er dus niet op dat een aankoop in het najaar een nieuwe episode voorkomt.
Conclusie: kies een lamp voor jouw zitafstand
Kies een uv-filterende daglichtlamp voor winterdepressie waarvan de handleiding een bruikbare lichtsterkte en sessieduur opgeeft voor de gemeten afstand tussen je ogen en de lamp. Hebben seizoensgebonden sombere klachten invloed op je dagelijks leven, maak dan ook een afspraak met je huisarts.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI, volgens de redactionele standaarden van ons team.
